Gen

Gen

Gen, Hücrelerin kromozomlarında yer alan canlıların kalıtsal özelliklerini taşıyıp ortaya çıkmasını sağlayıp kuşaktan kuşağa aktarılan ve kalıtım faktörlerini olan gen, genetik unsurun en ufak parçasıdır ve gen terimi ilk defa 1909 yılında Johannesburg tarafından bu tarihe kadar değişik isimlerle anlatılan kalıtsal üniteleri anlatmak için kullanılmıştır.

Kalıtsal karekterler, canlı varlıkların soylarından almış oldukları ve genellikle değişmeyerek kendi nesillerine devrettikleri özelliklere kalıtsal karakter adı verilir. Canlı türlerinden var olan benzerliğin ya da farklılığın meydana gelmesinde gen adı verilen kalıtım maddelerinin ve dış etkenlerin etkisi oldukça fazladır.

Genlerin yapısı, gen denildiği zaman anne ve babanın üreme hücrelerinde olan genetik bilgilerin hepsi akla gelmektedir. Gen ve hücreler üstünde yapılan araştırmalarda genlerin kromozomlar içerisinde yan yana dizilmiş durumda olduğunu gösterilmiştir. Son zamanlarda bir organizmanın hücre yapısının ve yapı proteinlerinin DNA adı verilen bir organik molekül sayesinde dölden döle ulaştırıldığı anlaşılmıştır. DNA molekülünün oldukça uzun sarmal şekilli kalıtımla alakalı bir bölgesi olan gen, belirli uzunlukta olan bir DNA parçasıdır. Genin yapısında ortalama 1500 kadar nükleotit yer almaktadır. Hücre bölünmesi esnasında genetik materyal her iki hücrede de yer alabilmek için kendisini eşleme özelliği vardır ve her gen çok sayıda genetik yani irsi özellik taşır.

Dominant ve resesif gen, genler, her canlının kendine ve kendi türüne ait morfolojik ve psikolojik özelliklerini ifade eden ve bu özellikleri kalıtsal olarak kuşaklara aktaran muhteşem yapılardır. Her canlının ve neslinin hayat şekli DNA yapısındaki genlerde belirlenmiştir. DNA'lar kopyalama yapıp üreme hücreleri sayesinde genlerde belirlenen özellikleri bir başka nesile ulaştırırlar. Her canlının ve neslinden gelenlerin vücut yapıları ve kişilik özellikleri kromozomların genlerinde bulunmaktadır. Her kişilik en az iki genden meydana gelmiştir. Her gen genetikte bir harf ile ifade edilir. Dominant yani baskın olan genler büyük harfle resesif yani çekinik olan genler aynı harfin küçük yazılması ile temsil edilir. Gen çiftleri homolog kromozomların karşılıklı taraflarında yer alır.
İdentik ve alel gen, aynı karakterler üzerinde aynı tarafa etki eden genler identik genler adını alır. Aynı karakterler üzerinde farklı tarafa etki eden genler ise alel genler adını alır. Pratikte hem aynı yönde hem de farklı yönde etki eden gen çiftlerine alel adı verilir. Alel de iki gende aynı yönde ise organizmanın genotipi homozigot olur. Farklı yönde ise organizmanın genotipi heterozigot olmaktadır. AA genleri homozigot bir genotipi gösterirken Aa ya da Bb geni gibi alel ise heterozigot bir genotipi ifade eder. Alel gende bulunan iki geninde özellikleri organizmada aynı zamanda meydana gelmez. Genellikle tekinin özelliğini alır ve bu gene baskın yani dominant gen adı verilir. Aynı zamanda ilk bakışta kendini belli etmeyen ancak nesillerine özelliklerini aktaran gene ise çekinik yani resesif gen adı verilir.

Genotip ve fenotip, Her canlının her hücresinde olan genlerinin toplamı canlının genotipini oluşturur. Organizmanın belirli olan bir anda oluşan görünümü ve duruşu da fenotipi meydana getirir. Her canlı genotip ve fenotipini dış ortamın karşılıklı etkileşmesi neticesinde kazanmıştır. Çevrenin değişik olması nedeniyle canlının görünüşünde meydana gelen farklılıklar kalıtsal değildir. Bu durumda çevrenin ve kalıtımın canlılar üzerindeki olan etkilerini birbirinden ayırmak mümkün olmamaktadır.

Değişik çevre insanlarında bir canlının fenatipinde oluşmuş olan farklılıklara modifikasyon adı verilir. Modifikasyon dölden döle aktarılmaz. Çünkü sonradan kazanılmış olan özelliklerdir. Bir varlığın kalıtsal olması için üreme hücrelerinde genetik bilgide meydana gelmesi gerekmektedir. Çevre şartlarının değişmesi nedeniyle fenotipte oluşacak olan farklılıklar genlerin değişmesi ile değil de genlerin mekanizmasındaki değişimler sonucunda meydana gelmektedir.

Melezleme, modifikasyonlar, ışık, ısı, besin ve nem gibi birçok faktörün etki etmesi sonucunda oluşmaktadır. Genotipleri birbirinin zıttı olan iki canlının hayvanlarda eşleştirilmesi yada bitkilerde tozlaşmasına hibridizasyon ya da melezleme adı verilir. Bu durum neticesinde oluşan canlıya ise hibrit yani melez adı verilir.

Çoğunlukla dominant genlerden oluşan özellikler her nesilde meydana gelir ve birçok canlının fenotipinde ortaya çıkar. Örnek olarak gece körlüğü durumu dominant bir gen ile kontrol edilmektedir ve bu rahatsızlığı olan kişilerin çocuklarında ortaya çıkma olasılığı oldukça yüksektir. Resesif karakterler ise her gende kendine göstermezler. Çünkü dominant gen ile birlikte yer alan resesif gen bu durumda baskılanır ve fenotipde kendini belli etmez. Resesif gen yalnızca bir canlıda homozigot duruma geçtiğinde kendini gösterir

Son Güncelleme : 21.10.2018 09:45:08
Gen ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Düzenle Düzenleme Geçmişi Katkıda Bulunanlar

Gen Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Gen"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Fotosentez Denklemi
Fotosentez Denklemi
Fotosentez denklemi, ototrof canlılar inorganik maddelerden ihtiyacı olan organik maddeleri sentezleyebilir. Bu canlıların çoğu bunu ışıktan faydalanarak yapmakta ve buna fotosentez denmektedir. Fotosentez, ışık enerjisi + sentez anlamına gelir. Alg...
Amitoz
Amitoz
Amitoz bölünme, aslında mitoz bölünme ile aynı şekilde gerçekleşmektedir. Fakat amitoz bölünmede sitoplazmada herhangi bir değişiklik gözlenmez. Amitoz bölünme sonrasında çığa iki hücre çıkar. Açığa çıkan bu hücrelerin tüm özellikleri aynıdır. Amito...
Katalaz
Katalaz
Katalaz, Oksijene maruz kalan ve neredeyse bütün canlılarda bulunan, yaygın bir enzimdir. Katalaz hücrede zehir etkisi yapan hidrojen peroksiti parçalama görevi olan bir enzimidir. Ayrıca da bu enzim bir başka özelliği de metilalkol ile etilalkolü ok...
Ötanazi
Ötanazi
Ötenazi, bir canlının kendi iradesiyle ya da yakınlarının verdikleri kararla ağrısız ve acısız bir şekilde hayatının sona erdirilmesidir. Ötenazi işlemi yüksek dozda ağır ilaçlarla ya da hastanın bağlı bulunduğu yaşam destek ünitesinden ayrılmasıyla ...
Arkebakteriler
Arkebakteriler
Arkebakteriler, 1970'li yılların sonunda keşfedilmiş olan arkebakteriler bir çok biyoloğu fazlasıyla şaşırmış olmaktadır. Çünkü bu canlılar aşırı sıcak aşırı tuz, yüksek asit yüksek baz gibi çok ekstrem koşullarda yaşayabilme özelliğine sahip olmakta...
Oksijensiz Solunum Yapan Canlılar
Oksijensiz Solunum Yapan Canlılar
Oksijensiz Solunum Yapan Canlılar, yaşam faaliyetlerini sürdürmek için oksijenin varlığına gerek duymayan canlılardır. Enerji besin maddelerinden elde edilir Canlıların aldıkları besin maddeleri oksijen kullanılıp ya da oksijen kullanılmadan elde edi...
Alpin Çayır
Alpin Çayır
Alpin Çayır, yüksek dağlık yerlerde ve ağaç yetişme için uygun olan sınırının biraz üstünde görülen yeşil çayırlıklara verilen genel addır. Türkiye'de sıklıkla görülmekle birlikte özellikle de Doğu Anadolu da yer alan dağlar, Toros Dağları ile Kuz...
Calvin Döngüsü
Calvin Döngüsü
Calvin Döngüsü, Işıktan bağımsız reaksiyonlar kloraplastların stromaların da meydana gelir. Karanlık reaksiyonlar veya karbon tutma reaksiyonları olarak da adlandırılan bu evre de ışığa doğrudan gereksinim yoktur; ancak ışığa bağımlı reaksiyonlarda ü...
Plazmid
Plazmid
Plazmid: DNA nın kromozomdan ayrı olan bir parçasıdır ve kendisini eşeyleyebilmektedir. Dairesel ve çift sarmallı olan plazmid genellikle bakterilerde, ara sırada ökaryotlarda bulunmaktadır. Boy uzunluğu 1-400 kilo baz çifti arasında farklılık g...
Mikrofilament
Mikrofilament
Mikrofilament, Diğer adı aktin filamentleri olan tümökaryotik hücrelerin, sitoplazmasında yer alan, hücre iskeletinin en ince filamentidir olarak bilinmektedir. Aktininalt birimleri olan bu çizgisel şekildeki polimerler, esnek ve güçlü biçimdedir. Mi...
Virüs Hastalıkları
Virüs Hastalıkları
Virüs hastalıkları, virüs vücutta canlı ve sağlıklı hücreleri enfekte edebilen mikroskobik taneciklere verilen addır. Bir konak hücreyi enfekte ederek çoğalabilen virüsler, insan vücudunda birçok hastalığa yol açabilir. Virüs nedeniyle oluşan hastalı...
Peptidoglikan
Peptidoglikan
Peptidoglikan, hücre duvarının sıkılığı ve hücrelerin şeklinin oluşmasını sağlamaktadır. Bir tabaka şeklinde olup prokaryot hücrelere sahiptir. Amino asit, şeker ve kovalent bağ ile çapraz bağlanması sonucunda glikan adlı zincirleri oluştururlar. İçl...

 

Fotosentez Denklemi
Amitoz
Katalaz
Ötanazi
Arkebakteriler
Oksijensiz Solunum Yapan Canlılar
Alpin Çayır
Calvin Döngüsü
Plazmid
Mikrofilament
Virüs Hastalıkları
Peptidoglikan
Rekombinant Dna
Oksijenli Solunum Yapan Canlılar
Plasenta
Komünite
Maya Mantarı
Küf Mantarı
Bitki Islahı
Çiçeksiz Bitkiler
Dna Ligaz
Aerob Bakteriler
Aktif Taşıma
Penisilin
Fosfor Döngüsü
Algler
Hidrokarbonlar
Melanin
Boyun Kasları Nasıl Gevşetilir
Asit Çeşitleri
Popüler İçerik
Rekombinant Dna
Rekombinant Dna
Rekombinant DNA, Doğada kendiliğinden olması mümkün olmayan, genellikle değişik biyolojik türlerden elde edilen DNA moleküllerinin, genetik mühendisli...
Oksijenli Solunum Yapan Canlılar
Oksijenli Solunum Yapan Canlılar
Oksijenli solunum yapan canlılar, canlıların bir çok ortak özellikleri vardır. Solunum, hareket, beslenme, boşaltım, üreme, büyüme, hücre yapısı, uyum...
Plasenta
Plasenta
Plaseta, halk arasında bebeğin eşi olarak da adlandırılan, anne karnındaki bebeğin gelişimi için ihtiyaç duyulan her şeyi anneden temin eden ve anne ...
Komünite
Komünite
Komünite, popülasyonlar dünya üzerinde doğal ortamda farklı olan diğer canlılardan özgür ve bağımsız bir şekilde serbest olarak bulunamaz. Herzaman bi...
Maya Mantarı
Maya Mantarı
Maya Mantarı, hayvan dokuları ve bitki öz suyu dahil olmak üzere nemli ve sulu ortamlarda yaşayan hücreli mantar olarak bilinen mantarlardır. Maya man...
Küf Mantarı
Küf Mantarı
Küf mantarı, aslında hepimizin bir kez bile olsa gördüğü bir canlı türüdür. Genellikle bayatlamış olan ekmeklerde gördüğümüz bu mantarlar, direk olara...
Bitki Islahı
Bitki Islahı
Bitki Islahı, Ekonomik açıdan oldukça büyük bir öneme sahip olan bitkilerin genetik ve stogenetik alanlarından faydalanılarak tür, çeşit, cins ve gene...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Fotosentez Denklemi
Amitoz
Katalaz
Ötanazi
Arkebakteriler
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Şubat - 2019